BINTULU (1 Mei): Kerajaan Sarawak sedang melaksanakan program pertanian pintar menggunakan teknologi Internet of Things (IoT) dan dron di kawasan Batu 11, Bintulu, sebagai model pembangunan sosioekonomi baharu bagi masyarakat luar bandar.

Menteri Industri Makanan, Komoditi dan Pembangunan Wilayah Sarawak merangkap ADUN Kemena, Dato Sri Dr. Stephen Rundi Anak Utom, mendedahkan perkara ini semasa berucap di Majlis Mantar Gawai Sebauh 2026 di Dinner World, Bintulu, pada 1 Mei 2026.

Majlis berkenaan turut dihadiri oleh Tetamu Kehormat, Timbalan Premier Sarawak merangkap Menteri Kewangan dan Ekonomi Baharu Kedua serta Menteri Infrastruktur dan Pembangunan Pelabuhan, Datuk Amar Douglas Uggah Embas.

“Kita menggunakan pertanian presisi dengan teknologi IoT, pertanian pintar, dan dron yang baru-baru ini dibawa untuk dipelajari. Selepas mereka mahir, mereka boleh merancang sendiri dan kembali ke tanah mereka yang mempunyai banyak keluasan,” kata Dr. Rundi.

Program ini bertujuan membekalkan kemahiran moden kepada masyarakat luar bandar supaya mereka mampu mengusahakan tanah sendiri secara lebih produktif, serta mengurangkan kebergantungan kepada pekerjaan bergaji di bandar.

Dr. Rundi turut menyebut potensi pembangunan agropark di kawasan sekitar Sebauh sebagai sebahagian daripada hala tuju pertanian moden di daerah Sebauh, selaras dengan Strategi Pembangunan Pasca COVID-19 Sarawak (PCDS 2030). – kemenaupdate.com

BINTULU (1 Mei): Sebuah jambatan baharu di Kampung Labang dicadang bagi menggantikan perkhidmatan feri yang selama ini menjadi nadi perhubungan di kawasan Sebauh, berikutan penilaian bahawa kos dan tempoh pembinaan jambatan adalah lebih kurang setara dengan sekadar menambah sebuah feri baharu.

Menteri Industri Makanan, Komoditi dan Pembangunan Wilayah Sarawak merangkap ADUN Kemena, Dato Sri Dr. Stephen Rundi Anak Utom, mendedahkan cadangan itu semasa berucap di Majlis Mantar Gawai Sebauh 2026 di Dinner World, Bintulu, pada 1 Mei 2026.

Majlis berkenaan turut dihadiri oleh Tetamu Kehormat, Timbalan Premier Sarawak merangkap Menteri Kewangan dan Ekonomi Baharu Kedua serta Menteri Infrastruktur dan Pembangunan Pelabuhan, Datuk Amar Douglas Uggah Embas, yang menjadi tumpuan perbincangan cadangan pembinaan jambatan tersebut.

“Kami mencadangkan jambatan di Kampung Labang. Feri yang sedia ada pula, kami meminta supaya ia disimpan untuk kegunaan di Pandan dan bukannya dikeluarkan dari Sebauh,” kata Dr. Stephen. Sebuah tanjakan feri persendirian yang sudah tersedia di Pandan, katanya, boleh terus dimanfaatkan tanpa kos tambahan yang besar.

Selain itu, sebuah jambatan lain di Rumah Jambai, Sebauh, kini sedang dalam peringkat reka bentuk dan akan dihubungkan dengan laluan menuju Rumah Singa. Dr. Stephen turut mendedahkan visi jangka panjang kawasan sekitar sebagai lokasi berpotensi untuk pembangunan agropark.

Pembinaan kedua-dua jambatan ini dijangka dilaksanakan dalam Rancangan Malaysia ke-13 yang bermula tahun ini. – kemenaupdate.com

BINTULU (1 Mei): Kerajaan Sarawak sedang mengusulkan peruntukan bernilai lebih kurang RM1.17 bilion bagi membaik pulih dan menaik taraf rangkaian jalan di kawasan Sebauh dan Tatau, termasuk pengambilalihan bekas jalan balak yang sudah tidak lagi digunakan oleh syarikat pembalakan.

Perkara ini didedahkan oleh Menteri Industri Makanan, Komoditi dan Pembangunan Wilayah Sarawak merangkap Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) Kemena, Dato Sri Dr. Stephen Rundi Anak Utom, semasa berucap di Majlis Mantar Gawai Sebauh 2026 di Dinner World, Bintulu, pada 1 Mei 2026.

Hadir sama pada majlis itu ialah Timbalan Premier Sarawak merangkap Menteri Kewangan dan Ekonomi Baharu Kedua serta Menteri Infrastruktur dan Pembangunan Pelabuhan, Datuk Amar Douglas Uggah Embas, selaku Tetamu Kehormat.

Dr. Stephen berkata, pihaknya bersama Residen Bahagian Bintulu dan Jabatan Kerja Raya (JKR) telah mengemukakan cadangan kepada Datuk Amar Douglas supaya Lembaga Pembangunan Bintulu (BDA) membantu menyediakan infrastruktur jalan di Tatau, Sebauh, Bintulu dan Samalaju.

“Jalan dari Sebauh menuju Ulu Pandan masih belum siap, begitu juga jalan di Tatau. Lebih kurang RM1.17 bilion diperlukan untuk jalan-jalan tersebut sahaja,” katanya.

Dr. Stephen turut menegaskan bahawa Kerajaan Sarawak akan mengambil alih bekas jalan balak yang sudah ditinggalkan untuk dijadikan jalan awam, selari dengan hasrat yang pernah disuarakan oleh Premier Sarawak.

Beliau juga meluahkan kebimbangan terhadap sebuah jambatan sedia ada di kawasan berkenaan yang hanya mampu menanggung beban sehingga 10 tan, sedangkan kenderaan berat yang menggunakannya mencecah 30 tan. Beliau menggesa ketua-ketua masyarakat tempatan supaya memantau penggunaan jambatan tersebut dengan lebih ketat.

Cadangan ini dijangka dimuktamadkan dan dilaksanakan dalam tempoh Rancangan Malaysia ke-13 yang bermula tahun ini.

BINTULU, 27 April – Kerajaan Sarawak menggesa ketua masyarakat dan tuai-tuai rumah mengadakan rundingan terus dengan Jabatan Tanah dan Survei (JTS) bagi menyelesaikan pertikaian tanah Hak Adat Resam Bumiputera (NCR) sebelum ia meningkat ke peringkat mahkamah.

Menteri Industri Makanan, Komoditi dan Pembangunan Wilayah Sarawak, Dato Sri Dr Stephen Rundi Utom, berkata pertikaian yang dibawa ke mahkamah bukan sahaja memakan masa dan kos yang tinggi, malah menyempitkan ruang campur tangan kerajaan dan wakil rakyat dalam menyelesaikannya.

“Ketua masyarakat dan JKKK tidak seharusnya berputus asa dalam memohon kerja ukur tanah. Segala pertindihan kawasan perlu diselesaikan menerusi rundingan dari awal. Jika konflik ini dibiarkan meruncing sehingga ke peringkat mahkamah, campur tangan pihak kerajaan dan wakil rakyat menjadi mustahil,” ujar beliau lagi.

Beliau berucap dalam Malis Penyerahan Geran MRP DUN Kemena fasa 1 bagi tahun 2026 berjumlah RM505,260 kepada 32 penerima di Pejabat Jabatan Pertanian Bahagian Bintulu pada Isnin.

Isu tanah NCR kekal antara perkara paling sensitif di Sarawak, membabitkan hak tradisi masyarakat Bumiputera yang telah menduduki dan mengusahakan tanah turun-temurun mereka, namun masih belum mendapat pengiktirafan hak milik yang sah.

Dr Rundi menggariskan proses yang perlu dipatuhi iaitu kerja ukur tanah hendaklah dilaksanakan berpandukan Kanun Tanah Negeri di bawah Seksyen 6 bagi pewartaan kawasan komunal terlebih dahulu, sebelum surat hak milik individu dikeluarkan di bawah Seksyen 18.

Beliau turut memetik peralihan pengurusan operasi syarikat pembalakan di kawasan Binyo sebagai contoh keperluan mendesak untuk menentusahkan sempadan NCR secara jelas.

Tanpa pengesahan sempadan yang sah, rancangan pembangunan masa depan berisiko tergendala, dan hak masyarakat tempatan terdedah kepada pencerobohan berikutan pengeluaran Lesen Sementara (PL) kepada syarikat korporat. – kemenaupdate.my

BINTULU (27 Apr): Sarawak akan mewartakan sehingga 15,000 hektar tanah bagi projek tanaman padi berskala besar, dalam usaha mengurangkan kebergantungan negeri itu terhadap beras import yang kini menjangkau lebih 80 peratus daripada keperluan tempatan.

Menteri Industri Makanan, Komoditi dan Pembangunan Wilayah, Dato Sri Dr Stephen Rundi Utom, mendedahkan rancangan itu pada Isnin semasa berucap di Pejabat Jabatan Pertanian Bahagian Bintulu dalam majlis penyerahan geran Projek Kecil Luar Bandar (MRP) DUN Kemena Fasa 1 bagi tahun 2026 berjumlah RM505,260 kepada 32 penerima di kawasan Kemena.

Menurut Dr Rundi, tanah yang disasarkan itu akan dibangunkan menggunakan sistem automasi penuh. Ini meliputi penanaman bermesin, pembajaan menggunakan dron, serta operasi penuaian berkapasiti empat hektar sehari.

“Kita perlu beralih daripada pertanian sara diri kepada sistem yang benar-benar moden,” katanya.
“Proses pengeringan dan pengilangan turut akan dimasukkan dalam rantaian operasi ini.”

Kerajaan Sarawak menyasarkan pewartaan 14,000 hingga 15,000 hektar tanah untuk fasa awal projek ini. Namun, jadual pewartaan penuh dan peruntukan keseluruhan projek belum diumumkan secara rasmi.

Teknologi Internet Benda (IoT) akan menjadi teras kepada sistem pengurusan ladang baharu ini. Dr Rundi berkata pendekatan itu dirancang khusus untuk menarik penyertaan golongan muda ke sektor pertanian.

“Pertanian mesti mampu menawarkan pendapatan yang setanding dengan sektor lain, barulah belia kita berminat,” katanya.

Selain padi, Dr Rundi turut menyebut potensi dua komoditi premium tempatan iaitu Lada Sarawak dan Nanas SG1 yang menawarkan kitaran tuaian lebih singkat berbanding tanaman konvensional.

“Kita perlu beralih kepada teknologi automasi dan mengutamakan nilai komersial berbanding sekadar saiz keluasan tanah. Tumpuan mesti diberikan kepada kualiti produk dan rantaian industri hiliran, seperti pemprosesan lada premium Sarawak, yang berupaya melonjakkan nilai eksport global kita melepasi RM2.2 bilion” ujar beliau.

Sarawak kini sedang melaksanakan beberapa inisiatif pertanian berskala besar secara selari, sebagai sebahagian daripada Pelan Transformasi Agromakanan Sarawak 2030 yang bermatlamat menjadikan negeri ini hub pengeluaran makanan serantau menjelang dekad ini berakhir. – kemenaupdate.com

NIAH | 25 April | Sarawak memerlukan generasi berilmu tinggi yang mampu menguasai teknologi masa hadapan seperti Kecerdasan Buatan (AI) dan teknologi moden bagi memastikan negeri ini tidak ketinggalan dalam arus kemajuan global.

Menteri Industri Makanan, Komoditi dan Pembangunan Wilayah Sarawak, Dato Sri Dr Stephen Rundi Utom menegaskan bahawa masa depan pembangunan Sarawak kini bergantung sepenuhnya kepada pelajar yang mencapai kejayaan cemerlang dalam pendidikan, khususnya dalam mendepani cabaran teknologi baharu.

Beliau menyeru agar tumpuan diberikan kepada bidang STEM, dengan penekanan khusus terhadap penguasaan bahasa Inggeris dan kemahiran teknikal bagi memastikan anak-anak Sarawak selari dengan hala tuju pembangunan negeri semasa beliau berucap di Rumah Lawrence,Bukit Kenyalang malam tadi.

Mengambil contoh sektor pertanian, Dr Rundi menyatakan bahawa golongan petani tidak lagi boleh bergantung kepada kaedah tradisional semata-mata jika mahu meningkatkan hasil.

“Untuk mempertingkatkan hasil pertanian, kita perlu menggunakan mesin, sistem automasi, dron dan sebagainya. Jika kita tidak mempelajari teknologi ini, kita tidak akan dapat menggunakannya. Lihat sahaja negara seperti China, Taiwan mahu pun Thailand, mereka sudah lama menggunakan mekanisasi yang baru,” ujar beliau.

Dalam pada itu, beliau turut menggesa anak-anak Sarawak untuk memanfaatkan sepenuhnya peluang pendidikan percuma di universiti-universiti milik kerajaan negeri. Antara institusi yang disebut termasuklah Universiti Curtin di Miri, i-CATS University College dan Universiti Swinburne di Kuching, serta Universiti Teknologi Sarawak (UTS) di Sibu.

Langkah ini dilihat sebagai kunci utama dalam melahirkan generasi “bijak pandai” yang bakal memacu transformasi Sarawak ke arah sebuah negeri maju berasaskan teknologi dan inovasi.

KUCHING (18 April) – Kerajaan Negeri Sarawak kini mempergiatkan usaha memerangi wabak Rabies dengan memperkenalkan inovasi rawatan serta memperkukuh kerjasama komuniti.

Menteri Industri Makanan, Komoditi dan Pembangunan Wilayah Sarawak Dato Sri Dr. Stephen Rundi Utom memberi amaran keras mengenai bahaya virus ini telah ditekankan memandangkan statistik kadar kematian yang amat membimbangkan dalam kalangan rakyat negeri ini.

Salah satu cabaran utama yang dikenal pasti dalam menangani penularan ini adalah kesukaran memberi suntikan vaksin secara konvensional kepada anjing liar yang agresif.

Sehubungan itu, pihak kerajaan menggesa semua pemilik haiwan peliharaan di Sarawak untuk bertindak secara bertanggungjawab dengan memastikan haiwan mereka dilesenkan dan mendapat suntikan vaksin secara berkala.

Pemilik kucing juga tidak terkecuali daripada saranan ini bagi mengurangkan risiko jangkitan silang. Kerajaan turut komited untuk menyediakan peruntukan bajet yang lebih besar bagi tahun 2025 bagi memperluaskan skop imunisasi di seluruh bahagian, terutamanya di kawasan pintu masuk sempadan seperti Serian dan Lubok Antu bagi mengawal pergerakan anjing pembawa virus dengan lebih berkesan.

NIAH (17 April): Menghadiri Majlis Gong Xi Raya di Sekolah Kebangsaan (SK) Batu Tellingai hari ini, Menteri Industri Makanan, Komoditi dan Pembangunan Wilayah Sarawak, Dato Sri Dr. Stephen Rundi Anak Utom, menasihati para pelajar yang kurang menonjol dalam bidang akademik agar tidak mudah berputus asa, sebaliknya meneroka peluang dalam bidang kemahiran teknikal dan vokasional.

Dalam majlis yang sama, satu teguran mesra turut dititipkan kepada golongan ibu bapa mengenai cabaran membesarkan anak-anak pada era digital.

Beliau menggesa ibu bapa agar tidak memberikan kebebasan mutlak kepada anak-anak dalam penggunaan telefon pintar dan peranti elektronik tanpa sebarang pemantauan.

“Media sosial dan teknologi ada baik dan buruknya. Ibu bapa tidak boleh sekadar menyerahkan gajet kepada anak-anak untuk mengelakkan mereka menangis atau mengganggu tugas harian. Jika dibiarkan tanpa kawalan, anak-anak berisiko menjadi mangsa teknologi dan terdedah kepada berita palsu (fake news) serta anasir negatif,” tegasnya.

Selain itu, beliau turut menyeru agar peranan PIBG diperhebat sebagai jambatan penghubung antara guru dan ibu bapa. Komunikasi yang berterusan amat penting bagi memantau pergerakan dan perkembangan disiplin anak-anak, mengelakkan keciciran, dan menyelesaikan masalah di peringkat awal.

KUCHING (12 APR) : Sarawak menyasarkan peningkatan Tahap Sara Diri (SSL) beras daripada 21 peratus kepada 60 peratus menjelang 2030, sebagai langkah mengukuhkan keselamatan makanan negeri dalam menghadapi ketidaktentuan rantaian bekalan makanan global.

Sasaran ini ditetapkan sebagai agenda keselamatan utama berikutan tekanan geopolitik antarabangsa yang berpotensi menjejaskan kestabilan import beras negara.

Menteri Industri Makanan, Komoditi dan Pembangunan Wilayah Sarawak, Dato Sri Dr Stephen Rundi Utom menegaskan bahawa kebergantungan tinggi terhadap sumber luar meletakkan negeri dalam kedudukan yang amat berisiko. Beliau berkata transformasi menyeluruh Jabatan Pertanian diperlukan segera bagi memastikan kapasiti pengeluaran domestik terjamin.

“Kita sedang bergelut untuk memastikan kita mampu mencapai sekurang-kurangnya 60 peratus. Pada masa ini, kita hanya mempunyai 21 peratus. Jika berlaku sebarang krisis geopolitik global, ia akan menyebabkan kita berada dalam keadaan yang agak kritikal,” tegas beliau semasa berucap pada majlis Malam Apresiasi M-FICORD di Hotel 56 Kuching pada malam 12 April.

Bagi merealisasikan sasaran itu, kementerian sedang merangka peralihan menyeluruh daripada pemberian subsidi pukal konvensional kepada sistem insentif berasaskan hasil. Langkah ini bermakna agensi pertanian tidak lagi sekadar bertindak sebagai pengedar input, sebaliknya berfungsi sebagai pemudah cara rantaian nilai yang tertumpu kepada pengeluaran berskala besar.

Dalam tinjauan terkini di lapangan, Dr Rundi mengakui kawasan jelapang padi sedia ada seperti di Tanjung Bijat dan Stumbin di Batang Lupar memerlukan naik taraf infrastruktur secara menyeluruh. Usia fasiliti pengairan dan saliran yang sudah lama menuntut pelaksanaan pembaikan bersepadu bagi memaksimumkan potensi hasil tuaian.

Selain itu, Sarawak turut meneliti amalan pertanian berkelompok yang berjaya dilaksanakan di negara jiran termasuk Vietnam, Thailand, dan terkini di Sambas, Indonesia. Pengurusan secara estet bagi sawah padi komuniti membolehkan mekanisasi ladang dijalankan secara optimum dan berterusan.

Selaras dengan Strategi Pembangunan Pasca Covid-19 (PCDS) 2030, inisiatif ini bukan sekadar menjamin ketahanan pangan, malah berfungsi sebagai pelindung ekonomi bagi rakyat. Dengan tekanan inflasi global yang menaikkan harga komoditi, pengeluaran makanan tempatan yang stabil adalah kunci untuk melindungi kuasa beli pengguna di Sarawak.

Kerajaan Sarawak sedang mempercepatkan transformasi sektor pertanian negeri dengan sasaran mencapai tahap sara diri (SSL) beras sebanyak 60 peratus menjelang tahun 2030, didorong oleh ketidaktentuan geopolitik global dan keperluan mendesak terhadap sekuriti makanan terjamin.

Pada masa ini, kadar SSL beras Sarawak berada pada tahap rentan iaitu 21 peratus. Menteri Industri Makanan, Komoditi dan Pembangunan Wilayah Sarawak, Dato Sri Dr Stephen Rundi Utom menegaskan keperluan untuk menaik taraf infrastruktur pertanian negeri secara holistik.

Bagi merealisasikan matlamat rantaian bekalan tersebut, kerajaan negeri bakal melaksanakan pembangunan kawasan penanaman padi fasa awal seluas 2,000 hektar dengan kos infrastruktur bernilai RM1 bilion melalui pendekatan baharu berkonsepkan Reka, Bina, Kendali dan Pindah (D-POT).

Sejajar dengan Strategi Pembangunan Pasca Covid-19 (PCDS) 2030, kementerian itu kini sedang melaksanakan anjakan strategik ke arah pemodenan pertanian berskala besar dengan mengadaptasi teknologi Kecerdasan Buatan (AI) secara menyeluruh.

Dr Rundi menekankan bahawa penggunaan teknologi tinggi, termasuk automasi dron, jentera penuaian moden, dan penanaman jitu berasaskan sistem Internet Benda (IoT) seperti yang dilaksanakan di Sibu dan Kabuloh, merupakan langkah kritikal bagi menarik minat pelaburan dan generasi muda untuk beralih ke sektor ini.

Dalam usaha menstruktur semula landskap pertanian negeri, Sarawak turut beralih daripada dasar pemberian subsidi berteraskan input secara rawak kepada kerangka sistem insentif yang berorientasikan hasil.

Transformasi komprehensif ini merangkumi pengenalan konsep Taman Agro serta penubuhan kawasan kluster komoditi spesifik bagi produk tempatan berpotensi premium bagi menjana pengeluaran berkelompok, sekaligus menarik pemegang taruh komersial antarabangsa.

Walaupun sektor pertanian telah menyumbang sebanyak RM15.1 bilion kepada Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) Sarawak pada tahun 2024, lebih 81 peratus daripada perolehan tersebut masih didominasi oleh komoditi kelapa sawit. Menyedari ketidakseimbangan ini, langkah pempelbagaian hasil tanaman dan sektor penternakan terus dipergiat bagi mengimbangi pulangan kewangan dan jaminan pangan.

Ini turut disokong oleh kelebihan daya saing industri penternakan babi Sarawak yang kekal berstatus bebas Penyakit Kuku dan Mulut (FMD), membolehkan eksport mapan ke pasaran luar seperti Singapura berterusan tanpa halangan.

Melangkah ke hadapan di bawah kerangka perancangan Rancangan Malaysia Ke-13 (RMK-13), pentadbiran negeri akan memberikan tumpuan penuh ke arah penyusutan kos pengeluaran operasi melalui inisiatif ekonomi kitaran dan penghasilan makanan haiwan ternakan tempatan.

Kerangka strategik ini dirangka khusus untuk membina daya tahan sekuriti makanan dan menyerap kejutan ekonomi, memastikan rakyat tempatan tidak terus menjadi mangsa kepada impak rantaian inflasi global.